Pigmentvlekken zijn een van de meest voorkomende, maar ook meest lastige indicaties binnen de huidtherapie. Ze ontstaan vaak geleidelijk, kunnen hardnekkig zijn en worden beïnvloed door veel verschillende factoren. In deze blog leg ik uit wat pigment precies is, waardoor pigmentvlekken ontstaan en wat je kunt doen qua verzorging en behandelingen.

Wat is pigment?
Onze huidskleur wordt bepaald door melanine, een pigment dat wordt aangemaakt door speciale cellen in de huid: de melanocyten. Deze melanocyten bevinden zich in de onderste laag van de opperhuid. Zij produceren melanine in kleine blaasjes, de melanosomen.

Bij de aanmaak van melanine speelt het enzym tyrosinase een belangrijke rol. Dit enzym zet het aminozuur tyrosine om in melanine. Zodra de melanine is aangemaakt, worden de melanosomen afgegeven aan de keratinocyten (de gewone huidcellen). Deze cellen transporteren het pigment naar het huidoppervlak, waar het ons beschermt tegen schadelijke invloeden van buitenaf, zoals UV-straling.

Wanneer dit proces verstoord raakt of te actief wordt, kan melanine zich ophopen en ontstaan er pigmentvlekken.

Waardoor ontstaat pigment?
Pigmentvlekken ontstaan doordat er te veel melanine wordt geproduceerd of ongelijkmatig wordt verdeeld. Dit kan verschillende oorzaken hebben:

  • UV-straling: zonlicht is de bekendste oorzaak. UV-straling stimuleert melanocyten om extra melanine aan te maken.
  • Zichtbaar licht (blauw en groen licht): ook daglicht, bijvoorbeeld van schermen en zonlicht, kan pigmentatie verergeren.
  • Huidbeschadigingen: bij acne, wondjes of andere huidverstoringen kan de huid reageren met extra melanineaanmaak als onderdeel van het herstelproces. Dit noemen we post-inflammatoire hyperpigmentatie.
  • Hormonale veranderingen: zwangerschap, anticonceptie en de overgang kunnen zorgen voor schommelingen in hormonen, wat pigmentproblemen zoals melasma kan veroorzaken.
  • Medicatie: sommige medicijnen kunnen invloed hebben op de pigmentatie van de huid.
  • Oxidatieve stress: roken, luchtvervuiling en stress kunnen het pigmentatieproces verstoren, waardoor pigment zich ongelijkmatig gaat verdelen.
    Voor wie is pigment een risico?

Voor wie is pigment een risico?
Pigmentproblemen kunnen bij iedereen voorkomen, maar het risico verschilt per huidtype:

  • Bij een lichter huidtype is de kans op het ontstaan van pigmentvlekken zoals zonnevlekken groter.
  • Bij een meer gepigmenteerde huid is de kans op hyperpigmentatie na irritatie of ontsteking groter.
  • Door het natuurlijke verouderingsproces kan de huid pigment steeds minder gelijkmatig verdelen, waardoor pigmentvlekken ontstaan.
  • Genetische aanleg speelt ook een rol: bij sommige mensen zijn de pigmentcellen van nature actiever.

Verzorging bij pigment(gevoeligheid)
Een goede huidverzorging is essentieel bij pigmentproblemen.

Zachte reiniging
Reinig de huid zonder agressieve stoffen. Een beschadigde huidbarrière kan namelijk irritatie veroorzaken, wat weer leidt tot extra pigmentvorming.

Actieve ingrediënten
Bepaalde ingrediënten kunnen de melanineproductie reguleren en helpen bij het vervagen van pigmentvlekken:

  • Vitamine C (Effica C): werkt antioxidatief en remt de melanineaanmaak.
  • Niacinamide (VitaminB): ondersteunt de huidbarrière en vermindert pigmentoverdracht.
  • Retinol (Ultimate A): stimuleert celvernieuwing en helpt pigment vervagen.
  • Tranexaminezuur (Enlighten): werkt gericht op het verminderen van hyperpigmentatie.
  • AHA’s (ReVeal): exfoliëren de huid en zorgen voor een egalere teint.

Zonbescherming
Dit is het allerbelangrijkste onderdeel van elke pigmentbehandeling. Pigmentvlekken ontstaan en verergeren door zonlicht.

  • Gebruik dagelijks minimaal SPF 30
  • Kies een zonbescherming die beschermt tegen UVA én UVB
  • Denk aan: smeren, kleren en weren

Daarnaast is geduld belangrijk: geef huidverzorgingsproducten minimaal 4 tot 12 weken de tijd om resultaat te laten zien.

Behandelingen die kunnen helpen
Naast thuisverzorging kunnen professionele behandelingen ondersteuning bieden:

  • Chemische peelingen: stimuleren huidvernieuwing en verwijderen dode huidcellen, waardoor pigment kan vervagen.
  • IPL (Intense Pulsed Light): flitslicht wordt omgezet in warmte, waardoor het pigment wordt afgebroken en door het lichaam wordt opgeruimd.
  • Microneedling: stimuleert huidvernieuwing en kan pigment geleidelijk vervagen.
  • Cryopen: door gecontroleerde koude (stikstof) wordt een pigmentvlek plaatselijk behandeld en vervaagd.

Tot slot
Pigment is een complexe indicatie die vraagt om een combinatie van kennis, geduld en consistentie. Met de juiste verzorging, goede zonbescherming en eventueel professionele behandelingen kan het pigment zichtbaar verbeteren, maar volledige verwijdering is niet altijd mogelijk. Realistische verwachtingen en een persoonlijk behandelplan zijn daarom essentieel.